{"id":785,"date":"2020-03-05T17:41:36","date_gmt":"2020-03-05T16:41:36","guid":{"rendered":"https:\/\/www.cacabelos.org\/biblioteca\/?page_id=785"},"modified":"2022-05-11T11:08:36","modified_gmt":"2022-05-11T10:08:36","slug":"caldeiro-de-palabras","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.cacabelos.org\/biblioteca\/gl\/caldeiro-de-palabras\/","title":{"rendered":"Caldeiro de Palabras"},"content":{"rendered":"

[et_pb_section admin_label=”Section” fullwidth=”on” specialty=”off”][et_pb_fullwidth_slider admin_label=”Fullwidth Slider” show_arrows=”off” show_pagination=”off” auto=”off” auto_ignore_hover=”off” parallax=”on” parallax_method=”off” remove_inner_shadow=”off” background_position=”default” background_size=”default” hide_content_on_mobile=”off” hide_cta_on_mobile=”off” show_image_video_mobile=”off” custom_button=”off” button_letter_spacing=”0″ button_use_icon=”default” button_icon_placement=”right” button_on_hover=”on” button_letter_spacing_hover=”0″]<\/p>\n

[et_pb_slide heading=”Caldeiro de Palabras” background_image=”https:\/\/www.cacabelos.org\/biblioteca\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/IMG_20200305_170335714.jpg” background_position=”default” background_size=”default” background_color=”#30bdea” use_bg_overlay=”off” use_text_overlay=”on” alignment=”center” background_layout=”dark” allow_player_pause=”off” text_border_radius=”3″ header_font_select=”default” header_font=”||||” body_font_select=”default” body_font=”||||” custom_button=”off” button_font_select=”default” button_font=”||||” button_use_icon=”default” button_icon_placement=”right” button_on_hover=”on” text_overlay_color=”#30bdea”]<\/p>\n

L\u00e9xico do Bierzo occidental “a cach\u00f3n”<\/p>\n

[\/et_pb_slide]<\/p>\n

[\/et_pb_fullwidth_slider][\/et_pb_section][et_pb_section admin_label=”Section” fullwidth=”off” specialty=”off”][et_pb_row admin_label=”Row”][et_pb_column type=”1_2″][et_pb_text admin_label=”Text” background_layout=”light” text_orientation=”center” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

QU\u00c9 \u00c9 O\u00a0CALDEIRO DE PALABRAS<\/strong>?<\/p>\n

\u00c9 un proxecto colaborativo*<\/strong> para a difusi\u00f3n de\u00a0l\u00e9xico do Bierzo occidental.<\/strong><\/p>\n

Cada mes\u00a0<\/strong>co\u00f1eceremos\u00a0una palabra nova,\u00a0na\u00a0pizarra <\/strong>colocada\u00a0na\u00a0porta da\u00a0Biblioteca, <\/strong>na nosa p\u00e1xina\u00a0de Facebook<\/strong><\/a>\u00a0e nesta p\u00e1xina\u00a0web<\/strong>.<\/p>\n

*<\/strong>Aportes de usuari@s e informaci\u00f3n consultada en glosarios publicados, como a obra de Jes\u00fas Garc\u00eda y Garc\u00eda<\/a>, de Verardo Garc\u00eda Rey<\/a>, do Instituto de Estudios Bercianos no\u00a0Atlas Ling\u00fc\u00edstico del Bierzo<\/a> o o Glosario dos Ensayos Po\u00e9ticos<\/a> de Antonio Fern\u00e1ndez y Morales, entre outros. (M\u00e1is informaci\u00f3n\u00a0na Biblioteca)<\/p>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_2″][et_pb_text admin_label=”Text” background_layout=”light” text_orientation=”justified” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

PODO\u00a0PARTICIPAR<\/strong>?<\/p>\n

S\u00ed! \ud83d\ude42
\nTes que seguir os seguintes\u00a0pasos:<\/p>\n

1.<\/strong>\u00a0Na Biblioteca, xunto ao Caldeiro de Palabras, colle una ficha<\/strong>\u00a0da cesta (mego) esquerda.
\n2. Escribe na\u00a0ficha<\/strong>\u00a0a tua palabra e o seu significado.
\n3. Deixa a ficha<\/strong>\u00a0na cesta (mego) dereita.<\/p>\n

V\u00cdA WEB<\/strong>: correo a biblioteca@cacabelos.org<\/a>\u00a0e mensaxes a facebook.com\/bibliotecadecacabelos<\/a>\u00a0ou instagram.com\/bibliotecadecacabelos<\/a><\/p>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row admin_label=”Row”][et_pb_column type=”4_4″][et_pb_text admin_label=”Text” background_layout=”light” text_orientation=”left” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

O Caldeiro de Palabras nos medios de comunicaci\u00f3n<\/strong> (ligaz\u00f3n ao blog da Biblioteca)<\/a><\/p>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section admin_label=”Section” fullwidth=”on” specialty=”off”][et_pb_fullwidth_slider admin_label=”Fullwidth Slider” show_arrows=”on” show_pagination=”on” auto=”off” auto_ignore_hover=”off” parallax=”on” parallax_method=”off” remove_inner_shadow=”off” background_position=”default” background_size=”default” hide_content_on_mobile=”off” hide_cta_on_mobile=”off” show_image_video_mobile=”off” custom_button=”off” button_letter_spacing=”0″ button_use_icon=”default” button_icon_placement=”right” button_on_hover=”on” button_letter_spacing_hover=”0″] [et_pb_slide background_image=”https:\/\/www.cacabelos.org\/biblioteca\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/IMG_20200305_170349600.jpg” background_position=”default” background_size=”default” background_color=”#ffffff” use_bg_overlay=”off” use_text_overlay=”off” alignment=”center” background_layout=”dark” allow_player_pause=”off” text_border_radius=”3″ header_font_select=”default” header_font=”||||” body_font_select=”default” body_font=”||||” custom_button=”off” button_font_select=”default” button_font=”||||” button_use_icon=”default” button_icon_placement=”right” button_on_hover=”on”] [\/et_pb_slide] [\/et_pb_fullwidth_slider][\/et_pb_section][et_pb_section admin_label=”Section” fullwidth=”off” specialty=”off”][et_pb_row admin_label=”Row”][et_pb_column type=”4_4″][et_pb_blurb admin_label=”Blurb” url_new_window=”off” use_icon=”off” icon_color=”#30bdea” use_circle=”off” circle_color=”#30bdea” use_circle_border=”off” circle_border_color=”#30bdea” image=”https:\/\/www.cacabelos.org\/biblioteca\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/logo-caldeiro.jpg” icon_placement=”top” animation=”off” background_layout=”light” text_orientation=”center” use_icon_font_size=”off” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”] [\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row admin_label=”Row”][et_pb_column type=”4_4″][et_pb_text admin_label=”Text” background_layout=”light” text_orientation=”justified” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

ABRIL –\u00a0XARD\u00d3N<\/strong><\/a><\/p>\n

XARD\u00d3N<\/strong>, XARDOIS<\/strong> en plural, \u00e9 unha palabra caracter\u00edstica do noroeste peninsular. En zonas de fala leonesa encontramos a forma SARD\u00d3N<\/strong> ou SARDONA<\/strong>. Pero\u2026 Qu\u00e9 \u00e9 XARD\u00d3N<\/strong>? XARD\u00d3N<\/strong> responde ao que com\u00fanmente co\u00f1ecemos como encina, pero ollo coas variantes! Nalg\u00fans lugares, incluso dentro do propio Bierzo, Butilizase para referirse ao acibro e tam\u00e9n pode referirse a outras partes da familia \u201cQuercus\u201d. ??<\/p>\n

BONUS TRACK: Sabes que XARD\u00d3N<\/strong> \u00e9 o nome dun duende que conta as lendas bercianas nas s\u00faas aventuras? Aqu\u00ed m\u00e1is informaci\u00f3n: https:\/\/www.lanuevacronica.com\/xardon-y-bierzo-mitico<\/a><\/p>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row admin_label=”Row”][et_pb_column type=”4_4″][et_pb_text admin_label=”Text” background_layout=”light” text_orientation=”justified” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

FEBREIRO –\u00a0MOCAL\u00c1N<\/strong><\/a><\/p>\n

?? \u00a1MOCAL\u00c1N<\/strong>! ??<\/p>\n

Se algu\u00e9n ch\u00e1mate MOCAL\u00c1N<\/strong>\u2026 Que pensar\u00edas? Ser\u00e1 un piropo? Unha forma de sa\u00fado? ??<\/p>\n

Se che sucede isto, quen te est\u00e1 a chamar MOCAL\u00c1N<\/strong> quere meterse contigo, e pode variar a connotaci\u00f3n, dende unha zona cari\u00f1osa e afectiva ata a ofensa. Xa sabes, o ton marca as nosas intenci\u00f3ns! ??<\/p>\n

\u00c9 unha palabra que podemos encontrar en variantes pr\u00f3ximas coas formas MOCAL\u00d3N<\/strong>, MOC\u00c1N<\/strong>, MOCARR\u00d3N<\/strong> ou MOCOS\u00c1N<\/strong>, entre outras.<\/p>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row admin_label=”Row”][et_pb_column type=”4_4″][et_pb_text admin_label=”Text” background_layout=”light” text_orientation=”justified” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

XANEIRO – PABUXAS<\/a><\/strong><\/p>\n

El CALDEIRO DE PALABRAS<\/strong>, moi relacionado con lume, hoxe trae unha palabra que nace do lume e se desfai ao pouco: PABUXAS<\/strong> ??<\/p>\n

As PABUXAS<\/strong> son esas cinzas que despr\u00e9ndense cando arde algo e caen lentamente, flotando. Ao igual que outras palabras das que falamos, ten moito arraigo na zona, pero\u2026 E se introducimos a palabra nun buscador? Ter\u00e1 vida tam\u00e9n en Internet? Pois aqu\u00ed deixamos algunas capturas de pantalla. OLLO, unha delas \u00e9 do noso moi querido Carlos de Francisco no seu blog Castroventosa ??<\/p>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row admin_label=”Row”][et_pb_column type=”4_4″][et_pb_image admin_label=”Image” src=”https:\/\/www.cacabelos.org\/biblioteca\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/2021.png” show_in_lightbox=”off” url_new_window=”off” use_overlay=”off” animation=”left” sticky=”off” align=”left” force_fullwidth=”off” always_center_on_mobile=”on” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”] [\/et_pb_image][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row admin_label=”Row”][et_pb_column type=”4_4″][et_pb_text admin_label=”Text” background_layout=”light” text_orientation=”justified” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

DECEMBRO – NEBRI\u00d1A<\/strong><\/a><\/p>\n

Estes d\u00edas ao mencer hai algo de NEBRI\u00d1A<\/strong> ??<\/p>\n

Hoxe traemos unha das primeiras palabras que chegaron ao CALDEIRO DE PALABRAS<\/strong>, fai xa case dous anos! Nesta terra chea de r\u00edos \u00e9 habitual a NEBRI\u00d1A<\/strong> durante o outono e o inverno. Son d\u00edas nos que subimos a Castro Ventosa a disfrutar do sol e ver que a nosa vila\u2026 Est\u00e1 nas nubes! \u2601\ufe0f\u2601\ufe0f<\/p>\n

Segue FERVENDO<\/strong> o CALDEIRO DE PALABRAS<\/strong> ??<\/p>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row admin_label=”Row”][et_pb_column type=”4_4″][et_pb_text admin_label=”Text” background_layout=”light” text_orientation=”justified” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

NOVEMBRO – POLEIRO<\/strong><\/a><\/p>\n

\n

Hoxe traemos unha das palabras que m\u00e1is nos suxer\u00eds:\u00a0?<\/span><\/span>?<\/span><\/span>\u00a0O POLEIRO\u00a0<\/strong>?<\/span><\/span>?<\/span><\/span><\/p>\n

O POLEIRO<\/strong>\u00a0\u00e9 o\u00a0lugar onde descansan os POLOS<\/strong>\u00a0e as galinas. POLEIRO<\/strong>\u00a0pode referirse ao lugar ou\u00a0parte de dito lugar, que habitualmente\u00a0tr\u00e1tase de varios PAUS<\/strong>\u00a0horizontais colocados a certa altura do chan.<\/p>\n

Esta palabra ten moitos\u00a0kil\u00f3metros tras de s\u00ed, puidendo escoitarse\u00a0tam\u00e9n en t\u00f3dalas zonas de fala portuguesa, so que pronunciaci\u00f3n pechada da\u00a0primeira \u201cO\u201d (Transcripci\u00f3n fon\u00e9tica: pu\u02c8l\u0250jru)\u00a0?<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

\n

Seguimos contando coas vosas suxesti\u00f3ns.\u00a0V\u00e9monos\u00a0na Biblioteca!<\/strong>\u00a0?<\/span><\/span>?<\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row admin_label=”Row”][et_pb_column type=”4_4″][et_pb_text admin_label=”Text” background_layout=”light” text_orientation=”justified” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

SETEMBRO – CONCHO<\/strong><\/a><\/p>\n

Ach\u00e9gase o tempo dos CONCHOS<\/strong>\u00a0e xa vemos varas en alto para facerse son uns poucos. O CONCHO<\/strong>\u00a0\u00e9 a noz, o fruto do CONCHAL<\/strong> ou nogueira, unha \u00e1rbore\u00a0de tronco robusto que\u00a0danos unha madeira dura e homox\u00e9nea, moir apreciada\u00a0polos ebanistas e polos CUNCHALEIROS<\/strong> (comerciantes desta madeira).<\/div>\n
<\/div>\n
\n

Pola nosa parte, iremos enchendo a mesa de CONCHOS<\/strong> ?<\/p>\n<\/div>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row admin_label=”Row”][et_pb_column type=”4_4″][et_pb_text admin_label=”Text” background_layout=”light” text_orientation=”justified” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

XULLO –\u00a0ALFONS\u00cdN<\/strong><\/a><\/p>\n

\n
\n
Cri-Cri-Cri\u2026<\/div>\n<\/div>\n
\n
Nas noites de ver\u00e1n podemos escoitar facilmente o cantar dos ALFONSINES<\/strong>, un singular cri-cri-cri precedido e seguido polo silencio. E non estamos a falar de nenos cantores que trala hora da cea comparten o seu arte, porque un ALFONS\u00cdN<\/strong> \u00e9\u2026 Un grilo!\u00a0\"?\"<\/span>\"?\"<\/span><\/div>\n
<\/div>\n<\/div>\n
\n
En canto a s\u00faa orixe, Jes\u00fas Garc\u00eda y Garc\u00eda c\u00f3ntanos no seu \u201cGlosario tem\u00e1tico de las hablas de El Bierzo\u201d que una posibilidade \u00e9 a asociaci\u00f3n debida a unhas moedas acu\u00f1adas co rei Alfonso X no anverso e un grilo, ou ALFONS\u00cdN<\/strong>, no reverso.<\/div>\n<\/div>\n
\n
<\/div>\n
\"\u26a0\ufe0f\"<\/span>\"\u26a0\ufe0f\"<\/span> OLLO: O mesmo autor o sinala como unha posibilidade, polo que tomaremos a afirmaci\u00f3n como unha hip\u00f3tese.<\/div>\n
<\/div>\n<\/div>\n
\n
\"?\"\u00a0<\/span>Ficha de cat\u00e1logo do \u201cGlosario tem\u00e1tico, cr\u00edtico y etimol\u00f3gico de las hablas de El Bierzo\u201d \/ Jes\u00fas Garc\u00eda y Garc\u00eda:\u00a0http:\/\/rabel.jcyl.es\/cgi-bin\/abnetopac?TITN=1452226<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row admin_label=”Row”][et_pb_column type=”4_4″][et_pb_text admin_label=”Text” background_layout=”light” text_orientation=”justified” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

XU\u00d1O –\u00a0AMERODO<\/strong><\/a><\/p>\n

Apet\u00e9ceche un AMERODO<\/strong>? Si, un AMERODO<\/strong>, unha de esas fresas pequenas que penden dos BEIRONES<\/strong> e cami\u00f1os. Moi pequenas, si, pero con un sabor verdadeiramente intenso<\/p>\n

E… Os BEIRONES<\/strong>? Os BEIRONES<\/strong> son os l\u00edmites dos terreos de labranza (ou LEIRAS<\/strong>) que habitualmente est\u00e1n cheos de espi\u00f1os, SILVAS<\/strong> y outras plantas.<\/p>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row admin_label=”Row”][et_pb_column type=”4_4″][et_pb_text admin_label=”Text” background_layout=”light” text_orientation=”justified” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

MAIO – CACHA<\/strong><\/a><\/p>\n

Este mes acord\u00e1monos dos nosos estudantes, que, coa EBAU xa pr\u00f3xima, pasan moitas horas sentados fronte aos seus apuntes. E poden acabarlles doendo as\u2026 CACHAS<\/strong> ou CACHELAS<\/strong> ??<\/p>\n

C\u00d3MO\u00a1?\u00a1?\u00a1? ??<\/p>\n

CACHAS<\/strong> \u00e9 unha palabra moi com\u00fan e pode parecer allea ao l\u00e9xico normativo, f\u00f3ra de todo dicionario\u2026 \u00a1Pero no! Aqu\u00ed tedes CACHA<\/strong> no Diccionario de la Real Academia Espa\u00f1ola<\/a> e no Dicionario da Real Academia Galega<\/a> (ademais de aparecer en distintos glosarios).<\/p>\n

https:\/\/academia.gal\/dicionario\/-\/termo\/cacha\/3<\/a><\/p>\n

https:\/\/dle.rae.es\/cacha#6V8uCDl<\/a><\/p>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row admin_label=”Row”][et_pb_column type=”4_4″][et_pb_text admin_label=”Text” background_layout=”light” text_orientation=”justified” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

ABRIL –\u00a0MANGUELO<\/strong><\/a><\/p>\n

\n
\n
\n
\n
Algunha vez\u00a0cham\u00e1ronche MAGUELO<\/strong> ou MANGUELA<\/strong>?<\/div>\n
<\/div>\n
Mmm, seica nun domingo pola tarde\u2026 Tras un bon cocido? Cando no\u00a0che apetece facer nada de nada (pero nada, nada, nada) \"?\"<\/span>\"?\"<\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
Con MANGUELO<\/strong> refer\u00edmonos ao vago, ao mangante, a quen disfruta coa pasividade cando esp\u00e9rase algo de acci\u00f3n.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Tam\u00e9n podemos encontrar outras variantes pr\u00f3ximas como MANGUELU<\/strong>, MANGU\u00c1N<\/strong> ou MANGALETAS<\/strong>.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
<\/div>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row admin_label=”Row”][et_pb_column type=”4_4″][et_pb_text admin_label=”Text” background_layout=”light” text_orientation=”justified” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

MARZO –\u00a0REGOXO<\/strong><\/a><\/p>\n

\n
\n
G\u00fastache o REGOXO<\/strong>\u00a0da empanada? Hai quen\u00a0suspira por \u00e9l e quen o evita \"?\"<\/span>\"?\"<\/span><\/div>\n
<\/div>\n<\/div>\n
\n
O\u00a0REGOXO<\/strong>, seg\u00fan dicen os nosos maiones, \u00e9 o\u00a0borde da empanada, que\u00a0moitas\u00a0veces amosa formas trenzadas. Adem\u00e1is, o\u00a0REGOXO<\/strong>\u00a0pode\u00a0referirse a un\u00a0anaco de pan duro\u00a0e tam\u00e9n \u00e9 posible observalo baixo as\u00a0formas REGOXU<\/strong>, RIGOXU<\/strong> ou\u00a0REBOJO<\/strong>.<\/div>\n
<\/div>\n<\/div>\n
\n
BONUS TRACK: Se vamos ata Zamora, entenderemos REBOXO<\/strong> \/ REGOJO<\/strong> \/ REBOZO<\/strong> como un doce de alm\u00edbar con az\u00facre e\u00a0canela \"?\"<\/span>\"?\"<\/span><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row admin_label=”Row”][et_pb_column type=”4_4″][et_pb_text admin_label=”Text” background_layout=”light” text_orientation=”justified” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

FEBREIRO – AGUCHARSE<\/a> <\/strong><\/p>\n

Este mes “botamos” ao Caldeiro de Palabras AGUCHARSE<\/strong> ??<\/div>\n
Esta palabra chega a trav\u00e9s\u00a0dunha cacabelense que\u00a0c\u00f3ntanos como\u00a0o seu av\u00f3\u00a0AGUCH\u00c1BASE<\/strong> para\u00a0recoller algo ca\u00eddo. Cando nos AGUCHAMOS<\/strong>\u00a0est\u00e1monos\u00a0sentando de crequenas ou estamos a agacharnos.<\/div>\n
<\/div>\n
Ollo, a uns cantos kil\u00f3metros cara o norte, encontramos unha nova variante: AGUCHERSE<\/strong>. Alg\u00fans veci\u00f1os orixinarios de Ancares\u00a0falan desta palabra con unha acepci\u00f3n diferente: resgardarse ??<\/div>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row admin_label=”Row”][et_pb_column type=”4_4″][et_pb_text admin_label=”Text” background_layout=”light” text_orientation=”justified” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

XANEIRO – FERVUDO<\/strong><\/a><\/p>\n

\n
En \u00e9poca de fr\u00edo apetecen bebidas quentes…\"?\"<\/span>\u00a0\"?\"\u00a0E nesta terra, de uva e vi\u00f1o, temos ao\u00a0FERVUDO<\/strong> para entrar en calor \"?\"<\/span>\"?\"<\/span><\/div>\n
<\/div>\n<\/div>\n
\n
O FERVUDO<\/strong>\u00a0\u00e9 unha bebida feita a base de vi\u00f1o con mel ou azucre e, seg\u00fan contan os nosos maiores, tam\u00e9n pode\u00a0prepararse con unto animal.<\/div>\n
<\/div>\n<\/div>\n
\n
Co\u00f1eces algunha receita similar? Quentar o\u00a0vi\u00f1o \u00e9 algo que\u00a0rep\u00edtese en distintos lugares do mundo\u00a0e\u00a0as receitas poden ser moi variadas (especiadas, afrutadas\u2026) O mundo est\u00e1 cheo de FERVUDOS<\/strong>!<\/div>\n
<\/div>\n
E durante estes d\u00edas,\u00a0coa\u00a0visita da borrasca Filomena\u2026 C\u00f3mo apetece un bo\u00a0FERVUDO<\/strong>! \"?\"<\/span>\"?\"<\/span>\"?\"<\/span><\/div>\n<\/div>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section admin_label=”Section” fullwidth=”on” specialty=”off”][et_pb_fullwidth_slider admin_label=”Fullwidth Slider” show_arrows=”on” show_pagination=”on” auto=”off” auto_ignore_hover=”off” parallax=”off” parallax_method=”off” remove_inner_shadow=”off” background_position=”default” background_size=”default” hide_content_on_mobile=”off” hide_cta_on_mobile=”off” show_image_video_mobile=”off” custom_button=”off” button_letter_spacing=”0″ button_use_icon=”default” button_icon_placement=”right” button_on_hover=”on” button_letter_spacing_hover=”0″] [et_pb_slide background_image=”https:\/\/www.cacabelos.org\/biblioteca\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/2020.png” background_position=”default” background_size=”default” background_color=”#ffffff” use_bg_overlay=”off” use_text_overlay=”off” alignment=”center” background_layout=”dark” allow_player_pause=”off” text_border_radius=”3″ header_font_select=”default” header_font=”||||” body_font_select=”default” body_font=”||||” custom_button=”off” button_font_select=”default” button_font=”||||” button_use_icon=”default” button_icon_placement=”right” button_on_hover=”on”] [\/et_pb_slide] [\/et_pb_fullwidth_slider][\/et_pb_section][et_pb_section admin_label=”Section” fullwidth=”off” specialty=”off”][et_pb_row admin_label=”Row”][et_pb_column type=”1_4″][et_pb_text admin_label=”Text” background_layout=”light” text_orientation=”justified” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

XANEIRO – PINGANILLO<\/strong><\/a><\/p>\n

Os presentamos o\u00a0CALDEIRO DE PALABRAS<\/strong>, un espazo para a difusi\u00f3n do l\u00e9xico propio da nosa zona, froito das variedades ling\u00fc\u00edsticas romances de Le\u00f3n. Variedades que non son fruto dunha lingua, nin duas linguas, \u00a1senon de tres linguas! Un fest\u00edn para la filolox\u00eda ???<\/p>\n

Cada semana apa\u00f1aremos unha palabra para as redes sociais e para unha lousa que temos na porta da Biblioteca. Adem\u00e1is,\u00a0deixamos un par de MEGOS\u00a0<\/strong>(cestas) tras a lousa, para que poidas deixar ti tam\u00e9n as palabras que co\u00f1ezas.<\/p>\n

Comenzamos con PINGANILLO<\/strong>, un cl\u00e1sico da \u00e9poca do fr\u00edo que antes era moi com\u00fan\u00a0nos bordes dos tellados. \u00bfA co\u00f1eces? \u00bfCo\u00f1eces outra\u00a0palabra para os pinganillos\/car\u00e1mbanos? ??<\/p>\n

<\/div>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″][et_pb_text admin_label=”Text” background_layout=”light” text_orientation=”justified” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

FEBREIRO – TROXO<\/strong><\/a><\/p>\n

Unha das cousas que podemos apa\u00f1ar durante o invierno na horta son aas ricas berzas, sexa para un cocido, unha empanada o calquer prato que se nos ocurra. A berza conta con diferentes partes que dan moito para explicar. Hoxe traemos ao Caldeiro de Palabras o TROXO, que \u00e9 a parte dura que sost\u00e9n estas plantas tan ricas da familia das brasic\u00e1ceas, da que nos comemos moitas, como o br\u00f3coli, o repolo, aas coles\u2026\u00a0?<\/span><\/span>?<\/span><\/span>?<\/span><\/span>?<\/span><\/span><\/p>\n

(Eso s\u00ed, o TROXO mellor para o compostaxe\u00a0?<\/span><\/span>)<\/p>\n

\u00bfCo\u00f1eces m\u00e1is partes destas plantas? \u00a1Pregunta na casa e c\u00f3ntanos!\u00a0?<\/span><\/span>?<\/span><\/span><\/p>\n

<\/div>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″][et_pb_text admin_label=”Text” background_layout=”light” text_orientation=”justified” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

FEBREIRO – ZOUPARRADA<\/strong><\/a><\/p>\n

“Vaia ZOUPARRADA<\/strong>!” A palabra desta semana \u00e9 algo dolorosa pero, se no \u00e9 grave, tam\u00e9n pode ser graciosa ??<\/p>\n

Unha ZOUPADA<\/strong> ou\u00a0ZOUPARRADA<\/strong>\u00a0\u00e9 un golpe grande producido por unha ca\u00edda brusca. “Vaia ZOUPARRADA<\/strong> que levou entre as silveiras!” Contaba unha se\u00f1ora berciana preto de Cacabelos. ??<\/p>\n

O Caldeiro de Palabras comeza a ter un caldo apetitoso grazas as\u00a0vosas aportaci\u00f3ns. A pota est\u00e1 comezando a ferver a cach\u00f3n! ??<\/p>\n

<\/div>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″][et_pb_text admin_label=”Text” background_layout=”light” text_orientation=”justified” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

FEBREIRO – ENTRUIDO<\/strong><\/a><\/p>\n

Hoxe\u00a0traemos ENTRUIDO<\/strong>, que tam\u00e9n \u00e9 entrudo, antroido ou antruexo nalg\u00fans pobos bercianos. Escoitaredes esta palabra sobre todo dende zonas de Portugal y as provincias orientais de Galicia, coa variante ENTROIDO<\/strong>, pero tam\u00e9n a podes encontrar en glosarios de t\u00e9rminos bercianos. Outra variante, tam\u00e9n afastada da base italiana CARNELEVARE<\/strong>, \u00e9 entruejo ou antruejo, atop\u00e1ndose esta \u00faltima nos textos de Nebrija. ??<\/p>\n

Convidamos a preguntar e comprobar con abraio c\u00f3mo chamaban os nosos maiores a estas dastas, moi importantes na cultura popular dende aa \u00e9poca prerromana. O entruido \u00e9 unha das festas m\u00e1is sinaladas do ano dende o punto de vista antropol\u00f3xico e f\u00e1lanos da entrada nun novo per\u00edodo, dende a base latina de INTROITUM<\/strong> ou\u00a0INTRATICUM<\/strong>.<\/p>\n

Deixamos, poiss, esta palabra que encerra moitas festas e\u00a0ritos do cambio de ciclo, deixando atr\u00e1s ao invierno e rompendo co coti\u00e1.<\/p>\n

\u00a1Carnaval, entruejo, entruido, entrudo o antruejo! ????<\/p>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row admin_label=”Fila”][et_pb_column type=”1_2″][et_pb_text admin_label=”Text” background_layout=”light” text_orientation=”justified” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

FEBREIRO – <\/strong>CERNADA<\/strong><\/a><\/p>\n

Onte foi m\u00e9rcores de\u00a0cinza ou de CERNADA<\/strong>, s\u00edmbolo da benvida do novo ciclo. Nestas datas\u00a0de entroido\/entruido ou carnaval \u00e9 tradicional “empapizar” o “tiznar” aos participantes na fiesta. ??<\/p>\n

A CERNADA<\/strong> o cinza tam\u00e9n usase para chancear ou\u00a0chinchar. CERNADA<\/strong>\u00a0\u00e9 unha palabra tradicional para referirse \u00e1 cinza e \u00e9 compartida con outras \u00e1reas de Le\u00f3n e tam\u00e9n con zonas zamoranas e asturianas de fala leonesa e galega.<\/p>\n

\u00bfCo\u00f1eces a palabra ou outras variantes? ??<\/p>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_2″][et_pb_text admin_label=”Text” background_layout=”light” text_orientation=”justified” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

MARZO – CHAPUCAR<\/strong><\/a><\/p>\n

Moitas grazas pola participaci\u00f3n! ??<\/p>\n

O Caldeiro de Palabras e os sus megos non deixan de recibir novas aportaci\u00f3ns.\u00a0Animamos a seguir anotando palabras, preguntando na casa, discutindo sobre si esa palabra que os gusta leva unha \u201cU\u201d ou unha \u201cO\u201d… ??<\/p>\n

Esta semana\u00a0traemos\u00a0CHAPUCAR<\/strong>, que tam\u00e9n p\u00f3dese escoitar como CHAPUZAR<\/strong>. Nestes d\u00edas pasados por augua CHAPUCAMOS<\/strong> ao salpicar, ao saltar sobre os charcos e tami\u00e9n cando vamos a nadar na piscina.<\/p>\n

A CHAPUCAR<\/strong>! ????<\/p>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row admin_label=”Fila”][et_pb_column type=”4_4″][et_pb_text admin_label=”Text” background_layout=”light” text_orientation=”justified” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

MARZO – FIAND\u00d3N<\/strong><\/a><\/p>\n

O CALDEIRO DE PALABRAS sege fervendo a cach\u00f3n!<\/p>\n

Chega o\u00a0fin de semana e estamos chamados ao tempo do\u00a0FIAND\u00d3N\u00a0<\/strong>?<\/span><\/span>?<\/span><\/span><\/p>\n

Ate non fai moitas d\u00e9cadas, as xentes do lugar congreg\u00e1banse arredor da lume. Seg\u00fan comentan, \u201cpor non haber televisi\u00f3n nen luz”. O intercambio social realiz\u00e1base cara o final do d\u00eda, cando compart\u00edanse historias e xogos, \u00e1 vez que as mulleres tec\u00edan.\u00a0?<\/span><\/span>?<\/span><\/span>?<\/span><\/span>?<\/span><\/span><\/p>\n

\u00c9 do tecer\u00a0ou “fiar” dende onde xurde o\u00a0FIAND\u00d3N<\/strong>. En Cacabelos e no occidente berciano \u00e9 as\u00ed como n\u00f3mbrase a esta reuni\u00f3n que, habitualmente e de forma m\u00e1is extendida, co\u00f1\u00e9cese como FILAND\u00d3N<\/strong>. Esta \u00faltima \u00e9 a forma predominante na zona oriental do Bierzo, seendo adem\u00e1is aa reco\u00f1ecida pola\u00a0UNESCO<\/a>. Adem\u00e1is tam\u00e9n podemos escoitar variantes como FILANDERO<\/strong>, FILANDEIRU<\/strong>, FIADEIRA<\/strong>, FIADA<\/strong> ou\u00a0FIANDEIRA<\/strong>.\u00a0?<\/span><\/span>?<\/span><\/span><\/p>\n

Dende esta variante de FIAND\u00d3N<\/strong> revisado que\u00a0estamos a vivir, queremos proponer tres recursos relacionados con esta palabra:<\/p>\n

1.\u00a0El Filand\u00f3n Berciano<\/a>. Un blog colectivo comprometido\u00a0co di\u00e1logo sobre cuesti\u00f3ns vitais\u00a0para O Bierzo, como o mundo rural, a cultura popular ou a despoboaci\u00f3n. Publican contido con frecuencia para \u201cembarullar o mundo rural\u201d e os podes atopar no Facebook, Twitter e Instagram, adem\u00e1is da sua p\u00e1xina web.\u00a0?<\/span><\/span>?<\/span><\/span>
\nURL:\u00a0https:\/\/elfilandonberciano.wordpress.com\/<\/a><\/p>\n

2. Un reportaxe en\u00a0RTVE<\/a>\u00a0sobre a pel\u00edcula de Jos\u00e9 Mar\u00eda Mart\u00edn Sarmiento \u201cEl Filand\u00f3n\u201d, que en 1985 xuntou frente\u00a0as c\u00e1maras a literatos como Luis Mateo D\u00edez, Pedro Trapiello, Antonio Pereira, Jos\u00e9 Mar\u00eda Merino e Julio Llamazares.\u00a0?<\/span><\/span>?<\/span><\/span>
\nURL:\u00a0https:\/\/bit.ly\/2UI3QAa<\/a><\/p>\n

3. O cadro\u00a0\u201cFiland\u00f3n en Monasterio de Hermo\u201d (1872), de Luis \u00c1lvarez Catal\u00e1. A obra pict\u00f3rica de referencia sobre o filand\u00f3n, que\u00a0at\u00f3pase no\u00a0Museo de Bellas Artes de Asturias<\/a>\u00a0?<\/span><\/span>?<\/span><\/span>
\nURL:\u00a0https:\/\/bit.ly\/3aoTTOS<\/a><\/p>\n

Vivimos d\u00edas\u00a0nos que, en moitos casos, dispo\u00f1emos de tiempo para pensar y tam\u00e9n para recordar. Qu\u00e9 che parece aproveitar ese tempo para recuperar m\u00e1is palabras que botar a cocer ao\u00a0CALDEIRO DE PALABRAS<\/strong>? \u00a1Esper\u00e1mosche!\u00a0?<\/span><\/span>?<\/span><\/span><\/p>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row admin_label=”Fila”][et_pb_column type=”1_4″][et_pb_text admin_label=”Text” background_layout=”light” text_orientation=”justified” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

ABRIL – GUNICELA<\/strong><\/a><\/p>\n

Hoxe no CALDEIRO DE PALABRAS<\/strong> falamos de animais!
\nDurante o tempo do confinamiento parte da fauna campa as s\u00faas anchas polos nosos pobos. Pero\u2026 Algu\u00e9n viu unha GUNICELA<\/strong>?\u00a0??<\/p>\n

GUNICELA<\/strong>\u2026 \u00bfGUNICELA<\/strong>? Estamos a falar dun mam\u00edfero peque\u00f1o e veloz, dun cazador eficiente que pode abatir presas que o superan en peso e tama\u00f1o\u2026 Sabedes a qu\u00e9 animal nos referimos? Vistes algunha vez unha GUNICELA<\/strong>?\u00a0??<\/p>\n

Nas \u00e1reas de transici\u00f3n ling\u00fc\u00edstica \u00e9 com\u00fan manexar varios nomes, as\u00ed que \u00e9 posible atoparnos con outras variantes. Contade!\u00a0??<\/p>\n

Pese a que botamos de menos ver os MEGOS<\/strong> cheos das vosas aportaci\u00f3ns, non queremos que o CALDEIRO DE PALABRAS<\/strong> perda temperatura. Por iso abrimos unha secci\u00f3n na p\u00e1xina web da Biblioteca onde podedes consultar todo o exposto ate o momento.
\nhttps:\/\/www.cacabelos.org\/biblioteca\/gl\/caldeiro-de-palabras\/<\/a><\/p>\n

Animamos a preguntar na casa por m\u00e1is palabras e polas variantes das que xa vimos!<\/p>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″][et_pb_text admin_label=”Texto” background_layout=”light” text_orientation=”left” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

MAIO – MERUCAS<\/strong><\/a><\/p>\n

O Caldeiro de Palabras segue coa cocci\u00f3n fogo lento e hoxe presenta a un invertebrado de terra. Sabes o que son as MERUCAS<\/strong>? S\u00ed, s\u00ed, MERUCAS<\/strong>, as\u00ed como oes.\u00a0?<\/span><\/span>?<\/span><\/span>
\nD\u00e1mosche unhas\u00a0pistas:
\n-Son uns animais moi importantes para a sa\u00fade dos\u00a0chans
\n-\u00dasanse como cebo para a pesca
\n-Nos d\u00edas de choiva \u00e9 sinxelo velas fora do seu h\u00e1bitat<\/p>\n

Daste\u00a0conta agora? Sabes xa qu\u00e9 son as MERUCAS<\/strong>? En pobos cercanos tam\u00e9n p\u00f3dese escoitar\u00a0MORUCAS<\/strong> ou\u00a0MIOCAS<\/strong>. E ollo, esta palabra \u00e9 das que viaxan, ao ser com\u00fan en Le\u00f3n, Asturias e Zamora.\u00a0?<\/span><\/span><\/p>\n

Recorda que podes enviar teus aportes ao Caldeiro de Palabras a biblioteca@cacabelos.org<\/a> ou por mensaxe de Facebook<\/a>. Cando recibimos palabras as contrastamos e as botamos ao Caldeiro, que non deixa de cocinar neste tiempo.<\/p>\n

\u26a0\ufe0f<\/span><\/span>\u00a0SOLUCI\u00d3N\u00a0\u26a0\ufe0f<\/span><\/span>\u00a0Se todav\u00eda non sabes o que son as MERUCAS<\/strong>, fai clic na seguinte ligaz\u00f3n:\u00a0https:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Lumbricidae<\/a><\/p>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″][et_pb_text admin_label=”Texto” background_layout=”light” text_orientation=”left” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

XU\u00d1O – PENEIR\u00cdN<\/strong><\/a><\/p>\n

M\u00e1is fauna ao Caldeiro de Palabras!\u00a0?<\/span><\/span>?<\/span><\/span>?<\/span><\/span>
\nNesta ocasi\u00f3n, imos falar dun animal voador que se come as MERUCAS<\/strong>\u2026 Incluso anim\u00e1is m\u00e1is grandes!\u00a0?<\/span><\/span>?<\/span><\/span><\/p>\n

\u00c9 o PENEIR\u00cdN<\/strong>, una ave rapaza de cores pardos. De tama\u00f1o relativamente pequeno, se o comparamos con outras aves rapaces, pero maior con respecto \u00e1 maior\u00eda das aves.<\/p>\n

Viches alg\u00fan PENEIR\u00cdN<\/strong> \u00faltimamente?\u00a0\u2753<\/span><\/span>?<\/span><\/span><\/p>\n

Aqu\u00ed a soluci\u00f3n: https:\/\/gl.wikipedia.org\/wiki\/Lagarteiro<\/a><\/p>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″][et_pb_text admin_label=”Texto” background_layout=”light” text_orientation=”left” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

XU\u00d1O –\u00a0NIAL<\/strong><\/a><\/p>\n

Seguimos cos aportes que deixades no Caldeiro de Palabras!\u00a0?\ufe0f<\/span><\/span>?\ufe0f<\/span><\/span><\/div>\n
\n

A semana pasada falamos del PENEIR\u00cdN<\/strong>, un ave rapaz habitual nos ceos da comarca. Hoxe queremos falar del NIAL<\/strong>, a \u201ccasa\u201d do\u00a0PENEIR\u00cdN<\/strong>\u00a0e a gran maior\u00eda das aves. Atopamos a palabra NIAL<\/strong> ao falar do \u201cpo\u00f1edeiro de PITAS<\/strong>\u201d, pero\u00a0p\u00f3dese extender a todo aquel mont\u00f3n de palla ou feo ao aire libre que forman as aves.<\/span><\/p>\n

\n

Viches\u00a0alg\u00fan NIAL<\/strong> \u00faltimamente?\u00a0?<\/span><\/span>?<\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row admin_label=”Fila”][et_pb_column type=”1_3″][et_pb_text admin_label=”Texto” background_layout=”light” text_orientation=”left” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

XU\u00d1O –\u00a0ENCETAR<\/strong><\/a><\/p>\n

ENCETAR<\/strong>\u00a0o pan sa\u00eddo do forno ou\u00a0ENCETAR<\/strong>\u00a0un fogo para preparar un asado\u00a0?<\/span><\/span>?<\/span><\/span><\/p>\n

\n

Ambas acci\u00f3ns van en contra de manter a nosa li\u00f1a en ver\u00e1n, pero son bos exemplos para falar da palabra desta semana.
\nCando\u00a0ENCETAMOS<\/strong>\u00a0damos comezo, abrimos ou iniciamos, polo que podemos encontrar esta palabra en moitas situaci\u00f3ns. OLLO! \u00a1E non \u00fanicamente para comer!<\/p>\n

\n

ENCETAR<\/strong>\u00a0ten a s\u00faa orixe na palabra latina INCEPT\u0100RE e \u00e9 com\u00fan a t\u00f3dalas linguas romances da pen\u00ednsula ib\u00e9rica. ENCETAMOS<\/strong>\u00a0en Cacabelos, en Guimar\u00e3es, en Sitges e en Santiago!<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_3″][et_pb_text admin_label=”Texto” background_layout=”light” text_orientation=”left” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

XULLO – CUITADO<\/strong><\/a><\/p>\n

M\u00e1is palabras! O tr\u00e1nsito de palabras entre os MEGOS, o CALDEIRO e a pizarra non para! Hoxe falamos dun adxectivo, ese elemento gramatical que non pod\u00eda faltar no noso viaxe polo l\u00e9xico da zona.<\/p>\n

\u201cSa\u00edu\u00a0a pasear e lle colleu a treboada. CUITADO de \u00e9l! Pobr\u00edn ??\u201d<\/p>\n

Con CUITADA \/ CUITADO refer\u00edmonos \u00e1 inocencia e a indecisi\u00f3n, pero tam\u00e9n para adxectivar ao suxeito que lle ocorre algo negativo, como este pobre veci\u00f1o que sa\u00edu a dar un paseo y volveu a empapado para a casa.<\/p>\n

Tras o ver\u00e1n chegar\u00e1n algunhas actividades para aprender e dialogar sobre el l\u00e9xico de la comarca, ese patrimonio invisible que nos rodea. Iremos informando! ??<\/p>\n

<\/div>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_3″][et_pb_text admin_label=”Texto” background_layout=”light” text_orientation=”left” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

SETEMBRO – CAZOLEIRO<\/strong><\/a><\/p>\n

\n
\n
\n
Mira que es CAZOLEIRO<\/strong>! \"?\"<\/span>\"?\"<\/span><\/div>\n
<\/div>\n<\/div>\n
\n
Algunha vez o\u00edches esta expresi\u00f3n? Con CAZOLEIRO<\/strong> o CAZOLEIRA<\/strong> adxetivamos quen ten por costume meterse en asuntos alleos. Vamos, amigos dos chismes e os contos!<\/div>\n
<\/div>\n<\/div>\n
\n
Imaxinades ter un CAZOLEIRO<\/strong>\u00a0na ventana frente a vosa casa? \"?\"<\/span>\"?\"<\/span>\"?\"<\/span><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row admin_label=”Fila”][et_pb_column type=”1_3″][et_pb_text admin_label=”Texto” background_layout=”light” text_orientation=”left” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

SETEMBRO –\u00a0GABIA<\/strong><\/a><\/p>\n

\n
\n
\n
\n
\n
A guinda do ver\u00e1n\u00a0berciano cheira a mosto,\u00a0na tempada dos cestos, a cooperativa e algunhas MANIOTAS<\/strong>. \u00c9 a \u00e9poca da VENDIMA, que trae consigo traballo, prosperidade e moito l\u00e9xico. ????<\/span><\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
Hoxe queremos falar de GABIA<\/strong>. As GABIAS<\/strong> son esas aberturas longas e estreitas\u00a0no terreo tan propias das vi\u00f1as. Diches alg\u00fan paseo polas GABIAS<\/strong> nesta \u00faltima VENDIMA? ??\u200d\u2640\ufe0f??<\/span><\/span><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_3″][et_pb_text admin_label=”Texto” background_layout=”light” text_orientation=”left” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

SETEMBRO – ESCORRENTAR<\/strong><\/a><\/p>\n

\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
Alguen estivo pola Biblioteca e falounos do verbo\u00a0ESCORRENTAR<\/strong>. Este verbo, que tam\u00e9n rec\u00f3llese coa forma\u00a0ESCURRENTAR<\/strong>, significa espantar, facer fuxir.\u00a0ESCURRENTA<\/strong>\u00a0os pesadelos,\u00a0ESCORRENTA<\/strong>\u00a0os males ou\u00a0ESCORRENTA<\/strong>\u00a0as\u00a0BRUXAS<\/strong>.\u00a0\"?\u200d\u2640\ufe0f\"<\/span>\"?\"<\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
O CALDEIRO<\/strong>\u00a0sigue fervendo,\u00a0cos seus\u00a0MEGOS<\/strong>\u00a0cheos das\u00a0vosas palabras, que sempre chegan acompa\u00f1adas de an\u00e9cdotas e recordos de inestimable valor. Esper\u00e1mosvos na Biblioteca!\u00a0\"?\"<\/span>\"?\"<\/span>\"?\"<\/span><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_3″][et_pb_text admin_label=”Texto” background_layout=”light” text_orientation=”left” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

OUTUBRO –\u00a0ACINGADERA<\/strong><\/a><\/p>\n

\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
Aqu\u00ed chega unha das vosas suxerencias para o\u00a0CALDEIRO<\/strong>! ??<\/span><\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
Esta vez\u00a0falamos de\u00a0ACINGADERA<\/strong>, unha randeeira feita con unha\u00a0rama\u00a0dun\u00a0\u00e1rbore.\u00a0ACINGADERA<\/strong>\u00a0chega do\u00a0verbo\u00a0ACINGAR<\/strong>\/AXINGAR<\/strong>, que significa mover, bambolear ou columpiar e tambi\u00e9n\u00a0expr\u00e9sase como\u00a0CIMBRAR<\/strong>. Esta palabra \u00e9 orixinaria das falas astur leonesas e tam\u00e9n comparte espazo ling\u00fc\u00edstico co portugu\u00e9s e o galego, a trav\u00e9s das formas\u00a0GINGAR<\/strong>\u00a0e\u00a0XINGAR<\/strong>\u00a0respectivamente.<\/span><\/span><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row admin_label=”Fila”][et_pb_column type=”1_2″][et_pb_text admin_label=”Texto” background_layout=”light” text_orientation=”left” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

NOVEMBRO –\u00a0FORNO<\/strong><\/a><\/p>\n

\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
<\/div>\n
\n
Hoxe,\u00a0entre as vosas suxerencias para o\u00a0CALDEIRO<\/strong>, encontramos FORNO<\/strong>, unha desas palabras que apenas precisan de explicaci\u00f3n ??<\/span><\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
Tanto en leon\u00e9s como en galego, a maior\u00eda das derivaci\u00f3ns dende o\u00a0lat\u00edn son reco\u00f1ecibles ao\u00a0mantener a f- inicial,\u00a0neste caso dende a palabra latina FURNUS<\/strong> ??<\/span><\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
O FORNO<\/strong> \u00e9 onde\u00a0asamos o cordeiro, facemos as empanadas de batall\u00f3n o onde preparamos o\u00a0pan de cada d\u00eda ??<\/span><\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
O FORNO<\/strong> non faltaba\u00a0nos pobos, a\u00ednda que fora\u00a0de manera comunal, nin hoxe nas nosas casas, sexa de le\u00f1a, gas ou el\u00e9ctrico. Aredor do FORNO<\/strong> acumulase moito l\u00e9xico, por ser un elemento central\u00a0da\u00a0coci\u00f1a e das\u00a0comunidades.<\/span><\/span><\/div>\n<\/div>\n
<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_2″][et_pb_text admin_label=”Text” background_layout=”light” text_orientation=”left” use_border_color=”off” border_color=”#ffffff” border_style=”solid”]<\/p>\n

DECEMBRO –\u00a0MACHADO<\/strong><\/a><\/p>\n

\u00a0O CALDEIRO DE PALABRAS\u00a0FERVE <\/strong>e\u00a0desprende un aroma que marabilla! \"?\"<\/span>\"?\"<\/span><\/div>\n
\n
Hoxe queremos falar de MACHADO<\/strong>, unha palabra do mundo agrario. Con MACHADO<\/strong>\u00a0refer\u00edmonos a unha machada que conta, polo xeral, con unha maza pequena no extremo contrario ao corte. \u00cb posible encontrar a palabra con outras formas como MACHAO<\/strong> o MACHADA<\/strong>\u00a0e \u00e9 compartida\u00a0polo portugu\u00e9s, o castel\u00e1n e o galego.<\/div>\n<\/div>\n
<\/div>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

[et_pb_section admin_label=”Section” fullwidth=”on” specialty=”off”][et_pb_fullwidth_slider admin_label=”Fullwidth Slider” show_arrows=”off” show_pagination=”off” auto=”off” auto_ignore_hover=”off” parallax=”on” parallax_method=”off” remove_inner_shadow=”off” background_position=”default” background_size=”default” hide_content_on_mobile=”off” hide_cta_on_mobile=”off” show_image_video_mobile=”off” custom_button=”off” button_letter_spacing=”0″ button_use_icon=”default” button_icon_placement=”right” button_on_hover=”on” button_letter_spacing_hover=”0″] [et_pb_slide heading=”Caldeiro de Palabras” background_image=”https:\/\/www.cacabelos.org\/biblioteca\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/IMG_20200305_170335714.jpg” background_position=”default” background_size=”default” background_color=”#30bdea” use_bg_overlay=”off” use_text_overlay=”on” alignment=”center” background_layout=”dark” allow_player_pause=”off” text_border_radius=”3″ header_font_select=”default” header_font=”||||” body_font_select=”default” body_font=”||||” custom_button=”off” button_font_select=”default” button_font=”||||” button_use_icon=”default” button_icon_placement=”right” button_on_hover=”on” text_overlay_color=”#30bdea”] L\u00e9xico do Bierzo occidental “a cach\u00f3n” […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.cacabelos.org\/biblioteca\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/785"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.cacabelos.org\/biblioteca\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.cacabelos.org\/biblioteca\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cacabelos.org\/biblioteca\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cacabelos.org\/biblioteca\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=785"}],"version-history":[{"count":134,"href":"https:\/\/www.cacabelos.org\/biblioteca\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/785\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2322,"href":"https:\/\/www.cacabelos.org\/biblioteca\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/785\/revisions\/2322"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.cacabelos.org\/biblioteca\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=785"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}